Yayınlanma : 17 Ekim 2026 22:28

Milli Görüş Enstitüsü'nün Düzenlediği Çalıştay Sona Erdi

Açılışı gerçekleştirilen Milli Görüş Enstitüsü Programı'nda, Mütevelli Heyet Başkanı Selman Esmerer Bey'in konuşmaları ile başladı.

Millî Görüş Enstitüsü tarafından, Osmanlı Devleti’nin yıkılışı ve 1924 yılında hilafetin ilgasının ardından İslam dünyasının farklı coğrafyalarında ortaya çıkan İslami hareketlerin fikrî, siyasî ve toplumsal temellerini tarihsel bir perspektifle ele almak amacıyla düzenlenen “İslâmî Hareketlerin Siyasî ve Fikrî Tarihi Çalıştayı” İstanbul’da gerçekleştirildi.

İslami hareketlerin tarihsel gelişim süreçlerini, düşünsel temellerini ve siyasal tecrübelerini akademik bir zeminde değerlendirmeyi amaçlayan çalıştayın açılış konuşmaları, Millî Görüş Enstitüsü Mütevelli Heyeti Başkanı Selman Esmerer, Yönetim Kurulu Başkanı M. Hasan Öz, Enstitü Genel Sekreteri Dr. Celalettin Duran ve Akademik Kurul Koordinatörü Doç. Dr. Turgut Akyüz tarafından gerçekleştirildi.

Koordinatörlüğünü Mardin Artuklu Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Necmettin Acar’ın üstlendiği çalıştayda, İslam dünyasının farklı coğrafyalarındaki İslami hareketlerin tarihsel birikimleri, fikrî dönüşümleri ve siyasal mücadeleleri, alanında uzman akademisyen ve araştırmacıların katılımıyla kapsamlı biçimde ele alındı.

Millî Görüş Enstitüsü tarafından düzenlenen “İslami Hareketlerin Siyasi, Fikrî ve Tarihî Çalıştayı” kapsamında, Doç. Dr. Mehmet Rakipoğlu’nun moderatörlüğünü üstlendiği birinci oturumun başlığı “Filistin’de İslami Hareketin Siyasi ve Fikrî Tarihi” oldu.

Dr. Usame Cuma El-Eşkar’ın takdim konuşmasıyla başlayan oturumda, Prof. Dr. Ziya Polat “Osmanlı’dan Manda Rejimine ve İşgal Düzenine Filistin’in Siyasi Tarihi”, Ahmet Faruk Asa “Filistin Toplumu, Mültecilik ve Toplumsal Dayanışma Ağları”, Dr. Celalettin Duran “Filistin’de İslami Hareketlerin Doğuşu” ve Doç. Dr. Talha İsmail Duman “Hamas, İslami Cihad ve Farklı Direniş Stratejileri” başlıklı sunumlarını gerçekleştirdi.

Sadık Ebu Amr, Prof. Dr. Adnan Memduhoğlu ve Doç. Dr. Ahmet Tanhan’ın müzakereci olarak katkı sunduğu oturumda, Filistin’in tarihsel ve siyasal dönüşümü, toplumsal dayanışma mekanizmaları, İslami hareketlerin gelişim süreçleri ve direniş stratejileri farklı perspektiflerden değerlendirildi.

Millî Görüş Enstitüsü tarafından düzenlenen “İslâmî Hareketlerin Siyasî ve Fikrî Tarihi Çalıştayı” kapsamında, Dr. Mustafa Öztop’un moderatörlüğünü üstlendiği 2. oturumun başlığı “Suudi Arabistan’da İslami Hareketin Siyasi ve Fikrî Tarihi” oldu.

Oturumda Dr. Mustafa Öztop “Necd’den Modern Suudi Devleti’ne Siyasi Tarih”, Doç. Dr. Ahmet Hüsrev Çelik “Petrol Devleti ve Suudi Arabistan’ın Ekonomi-Politiği”, Doç. Dr. Necmettin Acar “Bölgesel Savaşlar, Küresel Ağlar ve İslamcı Mobilizasyon”, Yusuf Kazım “Suudi Arabistan’da Din-Siyaset İlişkilerinin Dönüşümü: Muhammed bin Selman Dönemi” başlıklı sunumlarını gerçekleştirdi.

“Suudi Arabistan’da İslami Hareketin Siyasi ve Fikrî Tarihi” oturumunda, Doç. Dr. Mehmet Rakipoğlu “Reform, Toplumsal Dönüşüm ve İslami Hareketlerin Geleceği” başlıklı sunumlarını gerçekleştirdi.

Prof. Dr. Mehmet Ali Büyükkara, Prof. Dr. Halil Çiçek ve Prof. Dr. Adnan Memduhoğlu’nun müzakereci olarak katkı sunduğu oturumda, Suudi Arabistan’ın tarihsel ve siyasal gelişimi, din-devlet ilişkileri, ekonomik yapısı, bölgesel politikaları ve toplumsal dönüşüm süreçleri kapsamlı biçimde değerlendirildi.

Çalıştayın İkinci Gününde “Mısır ve İhvan Tecrübesi” Ele Alındı

Millî Görüş Enstitüsü tarafından İstanbul’da düzenlenen “İslâmî Hareketlerin Siyasî ve Fikrî Tarihi Çalıştayı” ikinci gününde de akademisyen ve araştırmacıların katılımıyla devam etti.

Doç. Dr. Necmettin Acar’ın moderatörlüğünü üstlendiği “Mısır ve İhvan Tecrübesi” başlıklı oturum, Dr. Hilmi Cezzar’ın takdim konuşmasıyla başladı.

İhvan hareketi sözcüsü Dr. Usame Süleyman’ın değerlendirmesi ile başlayan oturumda Doç. Dr. Necmettin Acar “Mısır’ın Ekonomi-Politiği”, Dr. Hasan Fidan “Mısır Siyasi Rejimi (Ordu) Karşısında Müslüman Kardeşlerin İktidar İmkânı” başlıklarında sunumlarını gerekleştirdi.

Dr. Celalettin Duran “İhvan’ın Dönüşümü ve İç Tartışmalar” başlıklı sunumu gerçekleştirdiği oturumda, Prof. Dr. Adnan Memduhoğlu, Prof. Dr. Halil Çiçek, Doç. Dr. Vahdettin Işık ve Dr. Serkan Yavuz’un müzakereci olarak katkı sağladı.

Oturumda Mısır’ın siyasi ve ekonomik yapısı, Müslüman Kardeşler hareketinin tarihsel gelişimi, iktidar tecrübesi, fikrî dönüşümü ve hareket içerisindeki tartışmalar farklı boyutlarıyla ele alındı.

Millî Görüş Enstitüsü tarafından İstanbul’da düzenlenen “İslâmî Hareketlerin Siyasî ve Fikrî Tarihi Çalıştayı” kapsamında, ikinci gün oturumlarında Pakistan’daki İslami hareketlerin tarihsel gelişimi, fikrî temelleri ve siyasal tecrübeleri ele alındı.

Av. Abdullah Zerrar Cengiz’in moderatörlüğünü üstlendiği “Pakistan’da İslami Hareketlerin Siyasi ve Fikrî Tarihi” başlıklı oturum, Prof. Dr. Anis Ahmad’ın takdim konuşmasıyla başladı.

Oturumda Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Ali Bolat “Britanya Hindistanı’ndan Pakistan Devleti’ne Siyasi Tarih”, Doç. Dr. Ayhan Işık “Pakistan’ın Toplumsal, Etnik ve Mezhepsel Yapısı”nı aktardı.

“Pakistan’da İslami Hareketlerin Siyasi ve Fikrî Tarihi” başlıklı oturumun devamında, Prof. Dr. Abdulhamit Birışık “Hint Alt Kıtasında İslami Fikrî Hareketler: Geçmişten Günümüze”, Mehmet Öztürk “Cemaat-i İslami ve Pakistan’da Modern İslamcılığın Doğuşu”, Recep Taha Engin “Dinî Hareketler, Cihat Tartışmaları ve Devlet Politikaları” ve Prof. Dr. Serdar Demirel “Modern Bilgi Krizi Karşısında Hint Alt Kıtası Müslümanlarının Yönelişleri” başlıklı sunumlarını gerçekleştirdi.

Prof. Dr. Abdullah Aydın, Mustafa Irmaklı’nın müzakereci olarak katkı sunduğu oturumda, Pakistan’ın kuruluş süreci, toplumsal ve mezhepsel yapısı, İslami düşünce hareketlerinin gelişimi, Cemaat-i İslami’nin siyasal ve fikrî mirası ile din-devlet ilişkileri kapsamlı biçimde değerlendirildi.

İran’da İslami Hareketlerin Siyasi ve Fikrî Tarihi Ele Alındı

Millî Görüş Enstitüsü tarafından İstanbul’da düzenlenen “İslâmî Hareketlerin Siyasî ve Fikrî Tarihi Çalıştayı” kapsamında, ikinci gün oturumlarında İran’daki İslami hareketlerin tarihsel gelişimi, fikrî temelleri ve siyasal dönüşüm süreçleri ele alındı.

Doç. Dr. Serhan Afacan’ın moderatörlüğünü üstlendiği “İran’da İslami Hareketlerin Siyasi ve Fikrî Tarihi” başlıklı oturumda, Dr. Mesut Sadr Muhammedî “İran’ın Toplumsal Yapısı ve Ulema Ağları”, Prof. Dr. Fuad İzedi “1979 Devrimi’ne Giden Süreç ve İslami Hareketler”ve Ramazan Bursa “Devrim Sonrası İran’da İslami Hareketler ve İç Tartışmalar” başlıklı sunumlarını gerçekleştirdi.

Doç. Dr. Mazlum Ar, Dr. Öğr. Üyesi Halil İbrahim Uzun ve Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Başaran Manav’ın müzakereci olarak katkı sunduğu oturumda, İran’ın toplumsal ve dinî yapısı, ulemanın siyasal ve toplumsal hayattaki rolü, 1979 İslam Devrimi’ne uzanan tarihsel süreç ve devrim sonrasında İslami hareketlerin yaşadığı fikrî ve siyasi dönüşümler kapsamlı biçimde değerlendirildi.

İSLAMİ HAREKETLERİN SİYASİ VE FİKRÎ TARİHİ ÇALIŞTAYI | GENEL DEĞERLENDİRME OTURUMU

Millî Görüş Enstitüsü tarafından İstanbul’da düzenlenen “İslami Hareketlerin Siyasi ve Fikrî Tarihi Çalıştayı”nın son oturumu, “Genel Değerlendirme” başlığıyla gerçekleştirildi.

Prof. Dr. Abdullah Aydın’ın moderatörlüğünde gerçekleştirilen oturumda, Libya’dan katılan Dr. Şeyh Abdulvahap el Gaid değerlendirmelerde bulundu.

Oturum kapsamında M. Şirin Pirol, “Mehdi Hareketinden Bağımsızlığa Sudan’ın Siyasi Tarihi” başlıklı sunumuyla Sudan’ın tarihsel ve siyasi gelişimini ele alırken, Dr. Celalettin Duran ise “Sudan’ın Genel Durumu” başlıklı sunumunu gerçekleştirdi.

Prof. Dr. Adnan Memduhoğlu, Recep Taha Engin, Enes Güneyli ve MGV AGD Eski Genel Başkanı Mili Görüş Enstitüsü Mütevelli Heyet Üyesi İlyas Tongüç'ün müzakereci olarak katkı sunduğu oturumda, İslam coğrafyalarındaki İslami hareketlerin tecrübeleri ve güncel meseleleri değerlendirildi.

Çalıştay boyunca ele alınan tarihsel, fikrî ve siyasi meseleler, genel değerlendirme oturumunda farklı coğrafyalardan katılımcıların perspektifleriyle yeniden müzakere edilerek İslami hareketlerin ortak birikimleri, karşılaştıkları sorunlar ve geleceğe yönelik yaklaşımları üzerinde duruldu.

İSLAMİ HAREKETLERİN SİYASİ, FİKRÎ VE TARİHÎ ÇALIŞTAYI KAPANIŞ OTURUMUYLA TAMAMLANDI

Millî Görüş Enstitüsü (MGE) tarafından İstanbul’da düzenlenen “İslami Hareketlerin Siyasi, Fikrî ve Tarihî Çalıştayı”, iki gün süren yoğun ve verimli oturumların ardından gerçekleştirilen kapanış programıyla sona erdi.

Kapanış oturumunda Çalıştay Koordinatörü Doç. Dr. Necmettin Acar, Akademik Kurul Başkanı Doç. Dr. Turgut Akyüz, Yönetim Kurulu Başkanı M. Hasan Öz ve Mütevelli Heyeti Başkanı Selman Esmerer değerlendirme konuşmaları gerçekleştirdi.

Çalıştayın genel değerlendirmesinin yapıldığı oturumda, iki gün boyunca gerçekleştirilen sunum ve müzakerelerin önemi ele alınırken, İslam dünyasının siyasi, fikrî ve tarihî meselelerine yönelik akademik çalışmaların ve ortak düşünce zeminlerinin geliştirilmesinin gerekliliği üzerinde duruldu.

Mütevelli Heyeti Başkanı Selman Esmerer, kapanış konuşmasında çalıştaya katkı sağlayan akademisyenlere, konuşmacılara, müzakerecilere, katılımcılara ve organizasyonda emeği geçen herkese teşekkür etti. Esmerer, Millî Görüş Enstitüsü olarak bu tür ilmî ve fikrî çalışmaların önümüzdeki dönemde de devam edeceğini ifade etti.

Farklı coğrafyalardan ilim insanlarını, araştırmacıları ve fikir adamlarını bir araya getiren çalıştay, İslam dünyasının meselelerine yönelik ortak aklın geliştirilmesi ve akademik iş birliklerinin güçlendirilmesi açısından önemli bir buluşma olarak tamamlandı.

Millî Görüş Enstitüsü olarak çalıştayımıza katkı sunan herkese teşekkür ediyor, ortaya konulan fikir ve değerlendirmelerin gelecekte gerçekleştirilecek çalışmalara ışık tutmasını temenni ediyoruz.